Opłaty

Zasady i tryby pobierania kosztów sądowych w sprawach cywilnych reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm).

 

Zasadą jest, że do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie (art. 10 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

 

Zgodnie z art. 3 ust. 2  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - opłacie podlegają w szczególności następujące pisma:

1)  pozew i pozew wzajemny;

2)  apelacja i zażalenie;

3)  skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia;

4)  sprzeciw od wyroku zaocznego;

5)  zarzuty od nakazu zapłaty;

6)  interwencja główna i uboczna;

7)  wniosek:

a)o wszczęcie postępowania nieprocesowego,

b)o ogłoszenie upadłości,

c)  o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,

d)o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze zastawów oraz o zmianę i wykreślenie tych wpisów;

8)  skarga:

a)o wznowienie postępowania,

b)o uchylenie wyroku sądu polubownego,

c)  na orzeczenie referendarza sądowego,

d)na czynności komornika;

 

Zgodnie z art. 3 ust. 3  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - opłacie podlega wniosek o wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu, zaświadczenia, wyciągu, innego dokumentu oraz kopii, a nadto wniosek o wydanie odpisu księgi wieczystej (opłata kancelaryjna).

 

 

W zależności od rodzaju sprawy opłata może być stała, stosunkowa lub podstawowa (art. 11 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

  • opłatę stałą pobiera się w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w powyższej ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe, w wysokości jednakowej niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Opłata ta nie może być niższa niż 30,00 zł i wyższa niż 5.000,00 zł (art. 12 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)
  • opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe i wynosi ona 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30,00 zł i nie więcej niż 100.000,00 zł. Opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym wynosi 2 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30,00 zł i nie więcej niż 100.000,00 zł (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)
  • opłatę podstawową pobiera się w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej. Opłata podstawowa wynosi 30,00 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą strona jest obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pobranie od pisma opłaty podstawowej wyłącza pobranie innej opłaty. Przepisów o opłacie podstawowej nie stosuje się w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz w postępowaniu rejestrowym (art. 14 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

 

Opłaty w postępowaniu uproszczonym, upominawczym oraz nakazowym :

  • w postępowaniu uproszczonym(uregulowanym w art. 5051 – 51514 k.p.c.) pobiera się od pozwu opłatę stałą, przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu umowy, a od apelacji przy wartości przedmiotu zaskarżenia  (art. 28 pkt 1- 4  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) :

1) do 2.000,00 zł – 30,00 zł,

2) ponad 2.000,00 zł do 5.000,00 zł – 100,00 zł,

3) ponad 5.000,00 zł do 7.500,00 zł – 250,00 zł,

4) ponad 7.500,00 zł – 300,00 zł.

/pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw od wyroku zaocznego i pismo zawierające wnioski dowodowe wnoszone do sądu powinny być sporządzone na urzędowych formularzach – art. 5052 k.p.c. Formularze można pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości http://bip.ms.gov.pl/pl/formularze/ lub w punkcie informacyjnym Sądu/

  • w postępowaniu upominawczym (uregulowanym w art. 4971 – 505 k.p.c.) pobiera się opłatę od pozwu w wysokości 5 % wartości przedmiotu sporu, a w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w wysokości wskazanej w art. 28 pkt 1- 4  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
  • w postępowaniu nakazowym (uregulowanym w art. 4841 – 497 k.p.c.)  pobiera się opłatę w wysokości  ¼ opłaty z :

- opłaty stosunkowej (5 % wartości przedmiotu sporu)

lub

- z opłat wskazanych w art. 28 pkt 1- 4  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jednakże nie mniej niż 30,00 zł.

 

Pozostałe opłaty (wybrane przykłady) :

· połowę opłaty pobiera się od sprzeciwu od wyroku zaocznego i wniosku o uchylenie europejskiego nakazu zapłaty (art. 19 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od zażalenia pobiera się opłatę w wysokości 1/5 wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od zarzutów od nakazu zapłaty pobiera się opłatę w wysokości ¾ opłaty od pozwu w postępowaniu nakazowym (art. 19 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od apelacji pobiera się całą opłatę (art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

w/w opłaty nie mogą być niższe niż 30,00 zł

 

Przykłady opłat stałych :

· od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku – 50,00 zł, jeżeli jest jeden spadkodawca, jeżeli jest więcej spadkodawców wielokrotność tej kwoty (art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – 50,00 zł; (art. 49 ust 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o dział spadku 500,00 zł, a jeżeli zawiera zgodny projekt działu - opłata stała 300,00 zł (art. 51 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności – 1.000,00 zł, a jeżeli zawiera zgodny projekt działu i zniesienia współwłasności – opłata stała 600,00 zł (art. 51 ust 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej – 1.000,00 zł, a jeżeli zawiera zgodny projekt podziału – 300,00 zł (art. 38 ust 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o zniesienie współwłasności – 1.000,00 zł, a jeżeli zawiera zgodny projekt podziału – 300,00 zł (art. 41 ust 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie – 2.000 zł (art. 40 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o ustanowienie drogi koniecznej – 200,00 zł (art. 39 ust 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o rozgraniczenie nieruchomości – 200,00 zł (art. 39 ust 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od skargi na czynności komornika – 100,00 zł (art. 25 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o wyjawienie majątku – 40,00 zł (art. 70 pkt 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności – 50,00 zł (art. 71 pkt 1 - 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· opłata od wniosku o wydanie na podstawie akt : poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu, odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności, odpisu orzeczenie ze stwierdzeniem wykonalności – 6,00 zł za każdą rozpoczęta stronicę wydanego dokumentu (art. 77 ust 1 pkt 1- 4  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· opłata za kopię dokumentu znajdującego się w aktach sprawy – 1,00 zł za każdą rozpoczęta stronicę wydanego dokumentu (art. 78  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

 

Zwolnienia od kosztów sądowych :

· Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów. Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia albo ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; roszczenia te lub ich części sąd oznacza w postanowieniu o przyznaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd. Przepis art. 100 ust. 1 stosuje się odpowiednio (art. 101 ust. 1- 3  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 102  ust. 1  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

· Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru (art. 102  ust. 2  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) Formularz oświadczenia można pobrać ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości - http://bip.ms.gov.pl/pl/formularze/formularze-pism-procesowych-w-postepowaniu-cywilnym/   lub w punkcie informacyjnym Sądu.

· Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie o treści: "Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne". Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111. (art. 102  ust. 3  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie (art. 103  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

· Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust. 2, może być złożone także do protokołu. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi (art. 105 ust. 1 i 2  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

 

Rejestr zmian dla: Opłaty